Station Anjum
Station Anjum Het Friese plaatsje stond in 1997 maandenlang in de belangstelling omdat er lijken in de tuin werden gevonden. Er werden zelfs F-16-straaljagers met infraroodcameras ingeschakeld om vast te stellen dat er niet meer lijken in of rond het pension verborgen lagen.
Auteur: HAAS
Meer informatie
Treinstation

Station De Westereen
Station De Westereen is het station van De Westereen in de provincie Friesland. Het is gelegen aan de spoorlijn van Leeuwarden naar Groningen , en wordt bediend door Arriva.Toen de naam van het dorp in 2009 officieel werd gewijzigd in De Westereen, bleef NS Stations aanvankelijk de naam Zwaagwesteinde gebruiken. Bij het ingaan van de dienstregeling 2016 op 13 december 2015 echter werd het station ook door NS Stations officieel De Westereen genoemd. Deze naam komt van oorsprong uit het plaatselijke dialect, maar is tegenwoordig ook in het Standaardfries en het Nederlands gebruikelijk.
Auteur: Wikipedia
Meer informatie
Treinstation

Twijzelerheide
Twijzelerheide ligt ongeveer 15 kilometer ten noordoosten van Drachten, 20 kilometer ten oosten van Leeuwarden en 10 kilometer ten zuiden van Dokkum. Twijzelerheide is sterk verweven met Zwaagwesteinde en Zwagerbosch, waarvan ten zuiden is gelegen.Het dorp telde in 2021 bijna 1.775 inwoners. Onder het dorp valt ook een klein deel van de buurtschap Kuikhorne.
Auteur: Wikipedia
Meer informatie
Deelgemeente

Zwaagwesteinde
Zwaagwesteinde is een van de elf dorpen van Dantumadeel, een gemeente in de Nederlandse provincie Friesland.Het dorp ligt ongeveer 20 kilometer ten oosten van Leeuwarden, 25 kilometer ten noorden van Drachten en 15 kilometer ten zuiden van Dokkum. In 2021 telde het dorp 5.065 inwoners. Onder het dorp valt ook een deel van de buurtschap Kuikhorne.
Auteur: Wikipedia
Deelgemeente

Veenklooster
Veenklooster is een streekdorp in de gemeente Noardeast-Fryslân in de Nederlandse provincie Friesland. Het dorp is een typisch brinkdorp, met een grote wijde brink, waaromheen de vier belangrijkste bezienswaardigheden en het beschermde dorpsgezicht te zien vallen. Het dorp telt ongeveer 110 inwoners . In 1947 waren dit er nog 160.
Deelgemeente

Ee
Het ligt ten oosten van Dokkum, tussen Metslawier/Jouswier en Engwierum. De dorpskern ligt aan de N358 even ten noorden van het Dokkumergrootdiep. Via de Eesteropvaart is het ook verbonden met de Zuider Ee.Ee is de kortste plaatsnaam in Nederland, de enige ook met slechts twee letters. In 2021 telde het dorp 850 inwoners. Onder het dorp vallen ook de buurtschappen Brandeburen, Dijkshorne , Groot Medhuizen , Klein Medhuizen, Oudeterp, Steenvak en Tibma.

Driesum
Driesum is een dorp in de gemeente Dantumadeel, in de Nederlandse provincie Friesland. Het ligt ten zuidoosten van Dokkum en is het meest oostelijke dorp van de Dokkumer Wouden.In 2021 telde het dorp 950 inwoners. Onder het dorp valt ook de buurtschap Oostwoud. Van Driesum loopt de Driezumervaart naar het Driezumermeer en later langs de Driezumer Terp naar het Dokkumer Diep.

Fogelsanghstate
De Fogelsanghstate is een van oorsprong 17e-eeuwse state in het Friese dorp Veenklooster. De state vormt de kern van het gelijknamige landgoed van 180 hectare. Het werd omstreeks 1650 gesticht door Dirck Fogelsangh nabij de voormalige locatie van het premonstratenzer klooster Mons Oliveti dat in 1580 opgeheven werd.
Museum

Petruskerk
De eenbeukige kerk met vierzijdig gesloten koor werd gebouwd in 1557 op een grotendeels afgegraven terp ter vervanging van een kerk die gewijd was aan Petrus. In 1752 verrees de zadeldaktoren van twee geledingen met vleugelmuren en werd de westmuur en ingang vernieuwd. In de toren hangt een klok van Hermanus. De spitsboogvensters zijn in 1823 aangebracht. In 1858 werd de kerk iets verhoogd en voorzien van een nieuwe kap. De toren werd in 1915 beklampt. In 1978 werd de bepleistering uit 1876 verwijderd. In 1987 werd de kerk opnieuw gerestaureerd.
Kerk

Steenfabriek
De steenfabriek van Oostrum in de Nederlandse provincie Friesland is een voormalige machinale steenbakkerij, gelegen aan het Dokkumergrootdiep.
Het bedrijf nabij Oostrum werd omstreeks 1872 opgericht door Jan Helder . Na zijn overlijden in 1906 stond het bedrijf bekend onder de naam N.V. Machinale Steenfabriek te Oostrum v/h J. Helder Pzn. Bijna honderd jaar zou het bedrijf aan het Dokkumergrootdiep bakstenen fabriceren. In 1968 werd de steenfabricage beëindigd in het kader van de sanering van de baksteenindustrie in Nederland. Het bedrijfscomplex werd in 1969 ter verkoop aangeboden. Het terrein wordt sindsdien gebruikt als opslagterrein van een aannemer.
Fabriek

Hervormde kerk
In 1713 werd naast de zadeldaktoren een nieuw schip met driezijdige koorsluiting en rondboogvensters gebouwd. De ingangen aan de noord- en zuidzijde zijn voorzien van dorische poortomlijstingen. Boven de noordingang bevindt zich een fronton en een stichtingssteen. Boven de zuidingang is in de gevel een zonnewijzer aangebracht. In 1876 werd naar plannen van H.H. Korenstra de oude toren vervangen door een neoclassicistische toren van drie geledingen met ingesnoerde spits. De klok is gegoten door Hans Falck.
Kerk

Gemaal Dongerdielen
Het gemaal werd in 1931 gebouwd tijdens de vernieuwing van de Sluis Ezumazijl. Het water gaat via de Raskes naar het Lauwersmeer. In dezelfde tijd is ook de sluis vergroot en vernieuwd.
Het gemaal heeft drie pompen die elke minuut met elkaar haast 1 miljoen liter water uit de polder het Lauwersmeer inpompen kunnen. In 1979 is het gemaal geautomatiseerd. Als het water op in bepaalde hoogte staat, beginnen de pompen automatisch te werken.
Gemaal

Zwagerbosch
Het ligt zuidwesten van Kollumerzwaag, ten zuidoosten van Zwaagwesteinde en net ten noorden van Twijzelerheide. De dorpskern ligt net ten noorden van de Zwadde die het scheidt van Twijzelerheide.De Boksweide verbindt het direct met Zwaagwesteinde. In 2021 telde het dorp 560 inwoners. Tot 1940 was het een buurtschap van Kollumerzwaag en lag in het uiterste zuidwesthoek van het dorpsgebied van dat dorp.
Kruis

De Gans
Auteur: Landschapsatlas
Windmolen

Tibma
Tibma is een buurtschap annex gehucht in de gemeente Noardeast-Fryslân, in de Nederlandse provincie Friesland die ligt ten ten zuidwesten van Morra, ten zuidoosten van Anjum en ten noordoosten van het dorp Ee, waar het formeel onder valt. De bebouwing van de buurtschap ligt in een driehoek aan de Tibsterwei, de Hoitensreed en de Kriensenswei. Ook de eerste bebouwing aan de Fjellingsreed wordt wel bij de buurtschap gerekend. Bij het zuidelijke punt van de buurtschap buigt de Eesteropvaart naar het dorp Ee toe.
Gemeente

Tilburen
Tilburen is een buurtschap in de gemeente Noardeast-Fryslân, in de Nederlandse provincie Friesland die ligt ten noordoosten van Dokkum, ten zuidwesten van Wetsens en ten westen van het dorp Oostrum, waar het formeel onder valt. De kern van de buurtschap ligt aan de Mellemawei aan de westelijke oever van de Oostrumer Opvaart, die de verbinding vormt met de Zuider Ee. Ook de twee los gelegen boerderijen aan de oostelijke kant van het water worden bij de buurtschap gerekend.
Gemeente

Voormalig klooster Weerd
Ongeveer 1500 meter ten zuiden van het dorpje Morra ligt het terrein, waarop een klooster van vrouwen van de Praemonstratenser orde gestaan heeft. In 1569 plunderden de Watergeuzen dit klooster en staken het in brand.
Auteur: Visit Friesland
Klooster

Vlasmuseum It Braakhok
Wist je dat we bijna allemaal wekelijks wel iets van vlas gebruiken? In het Braakhok kom je er achter...
Auteur: Visit Friesland
Museum

Âldemolkfabryk
De producten van eigen teelt worden aangevuld met producten van andere producenten uit de streek. Zo hebben we zat om van te genieten!
Auteur: Visit Friesland
Winkel

Veenkloosterbos
Het mooie bosachtige park rond het buitenhuis Fogelsangh State heet het Veenkloosterbos. Tuinarchitect Roodbaard heeft deze tuin ontworpen.
Kasteel

It Lytse Slot
Baron Hector Livius van Heemstra liet voor zijn moeder een klein slot bouwen, naast zijn eigen landgoed Fogelsanghstate.
Architecturale plaats

Nicolaaskerk Eastrum (Oostrum)
Vlakbij Dokkum, ligt het dorpje Eastrum (Oostrum). Op een deels afgegraven terp vind je dit fraaie kerkje met een opvallend lage toren. De 13e eeuwse toren is trouwens veel ouder dan de kerk zelf, die vermoedelijk uit de 16e eeuw stamt.
Kerk

Rijksbeschermd gezicht Ee
Het Dorp Ee
Het dorp met de kortste plaatsnaam van heel Nederland. En de enige plaatsnaam die maar uit twee letters bestaat.
Ee is ontstaan op een terp die al enkele eeuwen vóór de christelijk jaartelling werd opgeworpen op een kwelderwal in een landschap van kreken en zeearmen. Uit archeologische vondsten is gebleken dat het dorp waarschijnlijk al bestond aan het begin van de jaartelling. De radiale terp is goed intact gebleven en is vrij dicht bebouwd geraakt.
In 1450 en 1558 werd de plaats vermeld als Ee en in 1786 als Ee ofte Ea. De plaatsnaam is afgeleid van het water Ee dat er stroomde voordat deze Dokkumergrootdiep werd.
De dorpskern is bijna geheel in tact gebleven. Op de drie meter hoge terp schittert de Tsjerke op 'e Terp. Rondom de kerk ligt de Omgong met fraaie bebouwing. Vanaf de Omgong lopen de Loanen, de Haven en de Keareweare naar de voet van de terp. Karakteristieke bebouwing aan de afhellende smalle klinkerstraatjes levert een intiem dorpsbeeld op.
In de na-oorlogse jaren trad leegstand en verkrotting op. Gelukkig besloot het gemeentebestuur van de toenmalige gemeente Oostdongeradeel in 1971 een bestemmingsplan voor dit dorpgebied te ontwikkelen en kreeg Ee de status van beschermd dorpsgezicht.
Auteur: BFSI 2022
Dorpszicht

Kaasboerderij De Marlannen
Het bedrijf is ruim 25 hectare groot en de weiden liggen naast en achter deze kaasboerderij met winkel. Ideaal om de koeien zo veel mogelijk buiten te laten lopen. Er wordt geen kunstmest gebruikt en het krachtvoer komt van de eigen boerderij.
Winkel

Steenbakkerij Oostrum
Een 1873 opgerichte stoom-steenfabriek, één van de vroegste goed werkende ringovens in Nederland. Met behulp van een stoommachine werden hier gladde rode strengpersstenen geproduceerd.
Monument

Theetuin Allemastate
Koffie of thee met iets lekkers erbij in de tuin van de Allemastate.
Geopend op afspraak
Auteur: harmstra
Horeca

Veenklooster of Mons Olivetti (stempelpost)
Veenklooster of Mons Olivetti
Het Veenklooster, ook bekend als Mons Olivetti, was een Premonstratenzer of Norbertijner vrouwenklooster, waar voornamelijk adellijke jonkvrouwen verbleven. Het klooster, dat rond 1200 werd gesticht, besloeg een oppervlakte van 100 pondemaat, wat gelijk staat aan 3674 are. Hoewel er weinig bekend is over de oprichting, wordt het klooster voor het eerst vermeld in 1287. Het viel onder het St. Bonifatiusklooster in Dokkum en stond bekend als een proosdij. Dit betekende dat er een mannelijke proost of priester nodig was om de diensten in het klooster te verzorgen.
Naast het hoofdcomplex had Veenklooster een uithof, gelegen ten noorden van Westergeest op de terp Weerdeburen, bekend als het Monnikenhuis. Hier werkten conversen of lekenbroeders. In 1480 veroorzaakte de proost Hendrik opschudding door vijf nonnen uit het Cusemer klooster in het Westerkwartier mee te nemen(cq. ontvoeren) naar Veenklooster. Hoewel de proost van Cusemer hiertegen bezwaar maakte, bleven de nonnen uiteindelijk in Veenklooster na enige juridische strijd. Het bezit van het klooster groeide tot ca. 700 pondemaat door schenkingen en aankopen in de regio.
In 1572 werd Veenklooster geplunderd door de geuzen. De priorin en enkele nonnen vluchtten naar het Buweklooster bij Drogeham. Uiteindelijk hield het klooster op te bestaan in 1580, het jaar waarin de hervorming in Friesland werd doorgevoerd. Alle kloosters werden verboden, en het katholieke geloof werd niet langer toegestaan. Het bezit van Veenklooster viel toe aan de Provinciale Staten van Friesland.
Hoewel er geen zichtbare resten van het klooster over zijn, staat op de locatie nu de Fogelsangh State, een landhuis welke gebouwd is door een adellijke familie welke nauwe banden had met de Provinciale Staten.
Locatie stempelpost
De stempelpost staat naast het informatiebord aan de Brink midden in het dorp Veenklooster.
Auteur: Monnikentocht
Klooster

Klooster te Moarre (=Klooster Weerd (Templum Dominun))
Klooster Weerd lag 1500 meter ten zuiden van Morra en maakte deel uit van de Premonstratenzer orde. Deze priorij voor vrouwen werd rond 1200 opgericht, en is voortgekomen uit het Bonifatiusklooster te Dokkum. Veel van de zusters die er hun intrede deden, kwamen uit welgestelde adellijke families.
Het klooster breidde haar bezittingen uit door schenkingen van geld en goederen, vaak voortkomend uit testamenten. In 1580 bezaten zij maar liefst 1733 Pondemaat grond, (= 637 hectare = 1272 voetbalvelden), in de omgeving van Anjum & Ee. Daarnaast hadden ze een veengebied nabij Kuikhorne, en een uithof nabij Ezumazijl.
In een levensbeschrijving van een abt van Mariëngaard uit 1230 wordt een bijzondere genezing genoemd van een kloosterzuster, Bawe Roorda.
Op 18 augustus 1578 werden een zathe(boerderij) en bijbehorende landerijen van het klooster verkocht. Deze stonden bekend als Muncke en behoorden tot het klooster Weerd. Het klooster zelf werd in 1569 door Geuzen in brand gestoken, waarbij aanzienlijke schade werd aangericht. (Dit was waarschijnlijk ter voorkoming dat de Spaanse bezetter het klooster zou betrekken.) Ten slotte werden in 1640 nog drie zathes (boerderijen) verkocht.
Het klooster was ook bekend onder de naam "Weerd" of "Templum Dominum", zoals te zien is op een oude tekening.
Auteur: Monnikentocht
Klooster

Seend kerk te Eanjum
Het dorp is ontstaan op een terp die enkele eeuwen voor de christelijke jaartelling werd opgeworpen op een kwelderwal. Het dorp is van een ronde radiale terp uitgegroeid tot een komdorp waarbij de ronde vorm behouden is. Het dorp was voor de opsplitsing de hoofdplaats van de grietenij Dongeradeel. De grietmannen woonden op de Holdingastate, dat een kasteelachtig bouwwerk was maar in 1831 werd gesloopt en vervangen door een boerderij.
Het dorp werd in het jaar 945 genoemd in de bezitslijst van het klooster Fulda. eeuw vermeld als Anigheim, In de 13e eeuw vermeld als Anengum, in 1389 als Aynghim, in 1399 als Anyghien vanaf de 19e eeuw Eanjum. De plaatsnaam zou duiden op het feit dat het de woonplaats (heem/um) was van de familie Aninge, afgeleid van de persoonsnaam Ane.
Bij de Allerheiligenvloed van 1570 zouden in het dorp 536 doden zijn gevallen[3], wat destijds wellicht meer dan de helft van de bevolking was.
Eanjumer kolken zoutwinning.
Voor de middeleeuwse zoutproductie werd veen gewonnen en verbrand. De as van de verzilte turf werd vervolgens met zeewater vermengd. Het zout werd verkregen door een procedé van mengen en inkoken. Dat gebeurde in zogeheten zoutketen, simpele houten gebouwtjes. Het zout werd bereid in grote, platte ijzeren pannen, die op open vuren stonden. Het hele proces noemen we zoutzieden of selnering.
Het afgraven van veen, ook wel moernering genoemd of, gebeurde langs de kust zowel binnen- als buitendijks. De dekkende kleilaag werd afgegraven, waarna het veen werd afgestoken. Vooral binnendijks leverde dat een gevaar op voor de kustverdediging. De verlaging van het maaiveld die het gevolg is van veenwinning leidde tot grotere schade bij overstromingen, omdat het verlaagde land bij een dijkdoorbraak als een badkuip volliep.
Auteur: Monnikentocht

Uithof Ezumazijl: Monnikhuis
Het klooster Weerd bezat onder meer een uithof nabij Ezumazijl. Onder Anjum pachtte ene Popke Monick in 1511, ca.130 pondemaat van het klooster. (1 pondemaat is 0,36 hectare) dat is dus ca 50 hectare (ongeveer 100 voetbalvelden)
Het voormalige uithofcomplex was gelegen op een terp welke nog steeds herkenbaar is. Het geheel is gelegen aan de huidige Monnikhústerwei.
Voor de 11-12e eeuw lag de uithof nog buitendijks onder invloed van eb en vloed vandaar dat de uithof op een terp lag. De dijk bij Ezumazijl is in de 11-12e eeuw gerealiseerd, waarschijnlijk heeft men vanuit de uithof aan de dijken gewerkt, wat een specialisme van de monniken was. Met het bouwen van dijken kon men nieuw land creeren wat weer bebouwd kon worden voor opbrengsten. Zo werden de kloosters steeds groter en kregen steeds meer zeggenschap in de regio.

Gehaktbalrit 2026
De brommerroute zoals gereden tijdens Oldtimerdag De Westereen op 2 mei 2026 door het noordoosten van Fryslan.